Эрт урьд цагт нэгэн тосгонд сурвалжит язгууртай баян ноён амьдардаг байжээ.
Ноён өнгө тансаг, үзэмж гоёмсог хоёр ваартай бөгөөд
түүнийгээ яг л үр хүүхэд шигээ хайрладаг байв.
Тэгээд өдөр болгон ваараа чанга тэврээд
гялалзтал нь арчин зүлгэдэг байжээ.
Бас хэн нэг нь гар хүрчихээс болгоомжлон
бичгийнхээ шүүгээн дээр эвтэйхэн тавьдаг байлаа.
Нэгэн өдөр ноёны эзгүй хойгуур
зарц эмгэн өрөөг нь цэвэрлэж байв.
“Эй эй! Хэй хэй!”
Эмгэн амандаа дуу аялан шал угааж байв.
Өрөөний шалыг дэндүү гялалзтал зүлгэсэн байсан тул
хальтраад бөгсөөрөө уначихаж гэнэ.
Бурхан минь!
Яг тэр мөчид нэг ваар нь эмгэний гарт цохигдоод
тас няс хийн хагарч орхижээ.
"Яанаа, би одоо яадаг билээ?"
Зүрх нь пал палхийн цохилж, хөл гар нь чичирч,
нүд нь харанхуйлсан эмгэн лагхийн суув.
“Ингээд үхдэг байжээ! Ий ий...”
Уйлах дууг сонссон эзэн авгай ихэд цочин гүйн орж ирэв.
“Эмгээ юу болоов? Яанаа, ваар!”
Эзэн авгайн царай цонхийв.
“Ий ий, би ингээд үхдэг байжээ.”
“Эмгээ, битгий уйл. Уйллаа гээд хагарсан ваар наалдах биш дээ.”
Сайхан сэтгэлтэй эзэн авгай хэсэг бодсоноо
эмгэнд нэг зүйл шивгэнэн хэлэв.
Бүрэнхий болох үед ноён гэртээ эргэн ирэв.
“Эхнээр, нэг ваар хаана байна?”
Эзэн авгай түгдчин хариулав.
“Би унагаагаад хагалчихсан. Өршөө намайг.”
“Юу, юу гэнээ!”
Ноён нүүрээ улайлган уурлав.
Гэтэл эмгэн гарч ирээд өвдөг сөгдөв.
“Үгүй ээ. Эзэн авгай биш би...”
“Юу? Хэрхэвч өршөөхгүй.”
Ноён хамаг чадлаараа орилоход
эмгэн ухасхийн босов.
Тэгээд зүв зүгээр байсан ваарыг
газарт хүчтэй гэгч нь шидэж орхив.
Тар няр, тас няс!
“Үгүй ээ, энэ эмгэн чинь...”
Ноёны уур дүрэлзэн асав.
“Эмгэн чи үхмээр байна уу?”
Ноён эмгэнийг аймшигтайгаар хөмсөг зангидан харлаа.
Эмгэн мэгшин хэлж гэнэ.
“Би угаасаа үхнэ.
Тийм болохоор дараа хэн нэгнийг үхүүлэхгүйн тулд
үлдсэн ваарыг хүртэл хагалсан юм."
Эмгэний үгийг сонсоод ноён гэнэт сэхээ оров.
Тэгтэл дуугүй байж байсан эзэн авгай аядуухнаар хэлэв.
“Өвгөөн, ваар хагалсан нь буруу хэрэг боловч
хүнээс эрхэм ваар гэж юу байх вэ дээ?
Ноён хэсэг дуугүй байснаа ам нээн хэлэв.
“Би буруу бодож байжээ. Уучлаарай, эмгээ!”
Түүнээс хойш ноён ямар ч гоёмсог ганган ваар харсан
нандигнан эрхэмлэж байхаа больсон гэдэг.
Хичнээн гоё сайхан ваар байлаа гээд хүнээс илүү эрхэм биш гэдгийг
сэтгэл зүрхээрээ мэдэрснийх билээ.